Crib 5: niet verplicht, maar wél de standaard in de hotellerie

Op de specificatie van een hotelmatras staat vaak een korte vermelding die niet meteen wat zegt: Crib 5. Wie voor een hotel, bed & breakfast of vakantiepark matrassen uitzoekt, stuit er vroeg of laat op; meestal zonder toelichting wat de test inhoudt, of hij verplicht is, en waarom een hotelmatras anders getest wordt dan een matras thuis.

Kort gezegd: Crib 5 is een Britse brandtest, onderdeel van de norm BS 7177, die meet of een brandvertragende hotelmatras een klein, actief vuurtje binnen tien minuten zelfstandig dooft, zonder dat de vlam zich verder verspreidt. In het Verenigd Koninkrijk is die test wettelijk verplicht voor hotels. In Nederland is dat niet zo, maar steeds meer hotels, vakantieparken en inkopers vragen er toch naar. Hieronder waarom. 

Wat houdt de Crib 5-test precies in?

Een matras die op Crib 5 getest wordt, krijgt te maken met een klein bouwsel van gestapelde houten latjes, vijf lagen hoog. Dat bouwsel wordt aangestoken en op het matrasoppervlak gelegd. Vervolgens meet de test twee dingen: dooft het vuur vanzelf, en zo ja, binnen hoeveel tijd? Bij Crib 5 moet dat binnen tien minuten gebeuren, zonder dat de vlam doorschiet naar de vulling of over het oppervlak uitbreidt.

Dat is een fors zwaardere test dan waar de meeste consumentenmatrassen aan hoeven te voldoen. Een matras voor thuis wordt in Nederland en de rest van de EU meestal alleen getest met een smeulende sigaret en een klein vlammetje (de norm EN 597, deel 1 en 2), beide ontleend aan hoe een brand in een woonkamer doorgaans ontstaat. Crib 5 simuleert een grotere, actievere vlam: eerder een omgevallen kaars of een brandende prullenbak dan een sigaret die op de bank valt.

Een belangrijk detail: de test wordt nooit op losse stof uitgevoerd, maar op het complete pakket, hoes, vulling en eventuele tussenlaag samen. Een hoesstof die los getest Crib 5 haalt, zegt dus niets zolang die niet in combinatie met de rest van het matras is getest. Bij een certificaat is het de moeite waard te vragen of dat op het complete matras slaat, en niet alleen op het doek.

Waarom gelden voor een hotelmatras andere eisen dan thuis?

De Britse norm BS 7177 deelt matrassen in naar risiconiveau. Woningen en caravans vallen onder “laag risico” en hoeven alleen de sigaret- en vlamtest te doorstaan. Hotels, ziekenhuizen, verzorgingshuizen en internaten vallen onder “middelhoog risico”, precies de categorie waarvoor Crib 5 verplicht wordt gesteld. Voor intensive-care-afdelingen, gevangenissen en gesloten psychiatrische instellingen ligt de lat nog hoger, met de zwaardere Crib 7-test.

De logica erachter is niet ingewikkeld. In een hotelkamer slapen voortdurend andere gasten, van wie je het rookgedrag of de omgang met een waxinelichtje niet kent. Kamers wisselen razendsnel van bezetting, en een brand in één kamer kan zich via de gang uitbreiden naar de kamers ernaast. Thuis heb je daar meer grip op; in een hotel, B&B of vakantiepark juist niet.

Is Crib 5 verplicht voor Nederlandse hotels?

Nee, en dat verrast nogal wat inkopers. Nederland kent, in tegenstelling tot het Verenigd Koninkrijk, geen aparte wettelijke regeling voor de brandveiligheid van meubels en matrassen. In de praktijk wordt hier meestal EN 597 aangehouden, dezelfde sigaret- en vlamtest die ook voor consumentenmatrassen geldt, maar ook dat is eerder gangbare praktijk dan een wettelijke plicht. Crib 5 is dus een aanvullende, zwaardere eis die je zelf kiest, niet iets wat de wet oplegt.

Toch kiezen steeds meer Nederlandse hotels, vakantieparken en internationale ketens er wél voor. Vaak komt dat doordat een internationale hotelketen in het inkoopbeleid Crib 5 as eis stelt, ongeacht het land waar de vestiging staat. Ook verzekeraars en risicoadviseurs kijken er in de praktijk geregeld naar, al is dat geen harde wettelijke eis. Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid begeleidt sinds 2023 bovendien een community of practice met fabrikanten en het ministerie van VWS, die de weg voorbereidt voor mogelijke toekomstige wetgeving op dit vlak; een teken dat de vrijblijvendheid niet per definitie blijvend is.

Wat betekent dit voor risico en aansprakelijkheid?

Het verschil tussen een matras die wel en een die niet aan Crib 5 voldoet, zit ’m niet in de vraag of er brand kán ontstaan; dat kan altijd. Het zit ’m in wat er daarna gebeurt. Een matras die de test doorstaat, dooft zichzelf voordat het vuur zich verder door de kamer verspreidt. Dat scheelt tijd: om een kamer te verlaten, om als personeel te reageren, en om de schade te beperken tot één matras in plaats van een hele gang.

Voor een hoteleigenaar telt dat op meerdere manieren mee: in de veiligheid van gasten, in de omvang van mogelijke schade, en (al verschilt dat per verzekeraar en polis) in hoe een risicobeoordeling uitpakt.

Waar let je op bij de matrasspecificatie?

Een paar vragen zijn de moeite waard om aan een leverancier voor te leggen voordat je een keuze maakt:

•       Geldt het Crib 5-certificaat voor het complete matras (hoes, vulling, tussenlaag), of alleen voor de hoesstof?
•       Is de brandwerendheid inherent — verwerkt in het garen of schuim zelf — of een oppervlaktebehandeling die na een aantal wasbeurten kan verminderen?
•       Is het onderliggende testrapport in te zien, in plaats van alleen een keurmerk op de verpakking?

Voor gestoffeerde meubels zoals fauteuils en bankjes in de lobby geldt trouwens een andere norm (BS 5852) dan voor matrassen (BS 7177). Een certificaat voor het een zegt dus niets over het ander.

Vraag altijd naar het volledige testrapport

Crib 5 test of een matras een klein, actief vuur binnen tien minuten zelfstandig dooft; een eis die in het Verenigd Koninkrijk wettelijk verplicht is voor hotels, en in Nederland niet, maar die in de praktijk steeds vaker als norm geldt bij hotels, vakantieparken en B&B’s. Wie brandvertragende hotelmatrassen inkoopt, doet er goed aan te vragen naar het volledige testrapport voor het complete matras, niet naar het label alleen, en te onthouden dat een Crib 5-certificaat voor een matras iets anders is dan datzelfde label op een bank in de lobby.